Zacznijmy jednak od początku i zadajmy sobie zasadnicze pytanie: „co to jest ta flaga”? Znasz odpowiedź na to pytanie? Jeśli nie, to ja postaram się własnymi słowami na nie odpowiedzieć.

Jest to modyfikator oświetlenia stosowany w studio, jak i w plenerze, przeznaczony do zmiany natężenia i charakteru oświetlanej sceny. Składa się zazwyczaj z metalowej ramy (zamkniętej lub otwartej), wyposażonej w króciec do montażu na statywie oświetleniowym za pomocą kołowrotka.

Na ramę tę montuje się odpowiedni materiał – w zależności od efektu, jaki chcemy otrzymać. Najczęściej spotykane rodzaje flag to:

• Odbijające światło – materiał w kolorze białym, srebrnym, złotym lub złoto-srebrnym (sunlite).
• Dyfuzyjne – materiał barwy białej, półprzezroczystej, niezmieniający temperatury barwowej rozpraszanego światła.
• Pochłaniające – materiał w kolorze czarnym, zapobiegający dalszej dystrybucji światła.

Odpowiedź jest prosta: do zmiany natężenia i charakteru światła. To oczywiście ogólnik, jednak nie da się inaczej odpowiedzieć, nie określając, jaką flagę mamy na myśli.

Zacznijmy od mojej ulubionej, czyli najczęściej stosowanej przeze mnie flagi dyfuzyjnej. Zmienia ona charakter światła z twardego na miękkie.

Co to znaczy, że światło jest miękkie? Twarde, ostre oświetlenie powoduje szybkie przejście ze światła do cienia. Uwypukla ono wszelkiego rodzaju faktury oświetlanej powierzchni. Światło miękkie jest przeciwieństwem powyższego – ze względu na tworzenie rozproszonych cieni ukrywa wszelkiego rodzaju faktury występujące na powierzchni fotografowanego obiektu. Światło miękkie otula fotografowany obiekt, powodując delikatne i stopniowe przejście ze strefy światła do cienia.

Zmiana charakteru światła za pomocą dyfuzora nie odbywa się jednak za darmo. Ceną jest jego ilość, czyli natężenie. Koszt nie jest mały, bo każdy stopień EV to utrata połowy ilości światła. To sporo, zwłaszcza przy lampach światła stałego. Dlatego producenci oferują najczęściej kilka rodzajów materiałów dyfuzyjnych z odpowiednią gęstością (-1/8 EV, -1/4 EV, -1/2 EV, -1 EV itd.).

Flagi dyfuzyjne można wykorzystać nie tylko do zmiany charakteru światła, ale również do jego ograniczania na planie zdjęciowym – np. przy ograniczaniu światła słonecznego, którego nie jesteśmy w stanie regulować. Odpowiednie ustawienie źródła światła w stosunku do powierzchni dyfuzyjnej flagi powoduje świecenie gradientem światła. Efekt ten jest niezbędny przy technikach oświetlania elementów błyszczących (i nie tylko). Za pomocą tej techniki nadajemy głębi, oszukując narząd wzroku – elementy owalne stają się dzięki temu wypukłe.

Na sam koniec opisu tego rodzaju modyfikatora wspomnę, że flaga dyfuzyjna jest w zasadzie tym samym co panel dyfuzyjny czy butterfly. Różnica tkwi głównie w wielkości oraz sposobie montażu.

Sekrety planu: Jak ustawić lampy i flagę?

Efekt końcowy (Zdjęcie produktowe)

🛠️ Do zmiękczenia światła i kontroli gradientów idealnie nadaje się profesjonalna flaga dyfuzyjna Aurora Scrim Flag SF44 zamontowana na sztywnej ramie Aurora Floppy Flag. Stabilność całej konstrukcji na planie zapewniają ciężkie i niezawodne statywy typu C-Stand, które utrzymają modyfikator w każdych warunkach. Wszystkie te elementy znajdziesz w sklepie Fripers.pl.

Flaga odbijająca, jak sama nazwa sugeruje, służy do odbicia, a więc również do ukierunkowania światła. Dyfuzja przepuszczała światło, zmieniając jego natężenie i charakterystykę. Ten rodzaj flagi powoduje natomiast odbicie wiązki światła i skierowanie jej w innym kierunku.

W zależności od koloru flagi otrzymamy odpowiedni rodzaj natężenia światła oraz jego charakter:

• Srebrna powierzchnia odbije najwięcej światła, lecz da światło twarde i ostre.
• Złota powierzchnia dodatkowo ociepli temperaturę barwową światła.
• Biały kolor powierzchni odbije mniej światła niż srebrny, ale za to da bardziej „miękkie” światło i łagodniejsze cienie.

Do czego stosuje się flagi odbijające światło? Najprostsza odpowiedź brzmi: do oświetlania światłem odbitym. Dokładnie tak, jak Księżyc nocą oświetla ciemną stronę naszej planety światłem słonecznym odbitym od jego powierzchni – tak flaga wypełnia cienie tworzone przez lampę po przeciwnej stronie fotografowanego obiektu.

Za pomocą flagi (zarówno dyfuzyjnej, jak i odbijającej) można również zwiększyć powierzchnię źródła światła. Im większe źródło światła w stosunku do fotografowanego obiektu, tym jego charakter staje się bardziej miękki. Co oznacza, że twardym światłem można zaświecić znacznie miękko.

Czasami potrzebne są tak duże powierzchnie światła, że zwykły softbox jest po prostu za mały – na przykład przy fotografowaniu mebli czy maszyn. Stosuje się wtedy wielkie flagi lub ekrany odbijające po to, aby móc równomiernie naświetlić cały obiekt.

Ostatni rodzaj flag, ten najbardziej pomijany przez osoby początkujące, to flagi pochłaniające. Wykonane z materiału w kolorze czarnym, mają za zadanie niwelowanie niechcianych odbić lub zasłanianie części światła. Przykładowo: w przypadku światła kontrowego skierowanego w stronę aparatu, czarna flaga pozwala zniwelować flarę i zapobiega utracie kontrastu.

Są one bardzo pomocne przy kontroli rozproszonego światła z innych źródeł, pozwalając ukształtować światło dokładnie w pożądanym obszarze planu oświetleniowego. Nie tylko zasłaniają część światła padającego na obiekt, ale powstrzymują również jego dalszą dystrybucję. A to dlatego, że powierzchnia flag pochłaniających – jak sama nazwa wskazuje – nie pozwala na jego odbicie. Są niezastąpione na wszelkich planach oświetleniowych, dając pełną kontrolę nad sceną.

Najbardziej znanym przykładem zastosowania czarnych flag jest fotografia produktowa białych elementów na białym tle. Częstym problemem jest tutaj „przelewanie się” oświetlenia tła na przednią część fotografowanego obiektu. Przez to dochodzi do utraty granicy pomiędzy białym obiektem a białym tłem. Odpowiednie ustawienie czarnych zastawek pozwala skutecznie odzyskać brzegi produktu oraz wyraźnie zwiększyć kontrast.

Chcesz zobaczyć, jak teoria opisana w artykule wygląda w realnej pracy studyjnej? W trzecim odcinku serii „Historia pewnej fotografii” pokazuję krok po kroku, jak za pomocą zaledwie trzech płaszczyzn (dwóch odbijających i jednej dyfuzyjnej) okiełznać trudne, odbijające światło na chromowanych elementach smartwatcha. Zobacz triki, które ułatwią Twoją codzienną pracę w studio:

A jakich Ty modyfikatorów używasz najczęściej w swoim studiu? Masz problem z okiełznaniem odbić lub przelewaniem się światła na białym tle? Napisz w komentarzu pod artykułem – jako praktyk chętnie odpowiem na Twoje pytania i pomogę dobrać odpowiednie rozwiązanie!