Pierwsze spotkanie ze studyjną lampą błyskową może sprawić sporo trudności, zwłaszcza osobom stawiającym tu pierwsze kroki. Choć funkcjonalność przycisków wyczytamy z instrukcji, to płynna regulacja mocy błysku i jej matematyczna relacja z aparatem to wiedza, której nie podaje żaden producent. Poznaj zasady, które pozwolą Ci kontrolować każdą lampę w studio bez błądzenia po omacku.
Fotografując w studio z czasem wypracowuje się gotowe setupy dotyczące zarówno pozycji jak i mocy lamp. Zanim jednak do tego dojdziemy wielokrotnie zaczynamy zupełnie przypadkowo. Ustawiamy produkt, aparat – tworzymy kadr. Kolejną czynnością jest ustawienie oświetlenia oraz dobranie mocy lamp do ustawień ekspozycji w aparacie. Powiedzmy, że udało się ustawić wszystkie punkty oświetlenia błyskowego. Zdjęcie, które chcieliśmy wykonać jest poprawnie naświetlone, jest jednak małe „ale” – zbyt mała głębia ostrości na fotografii. Musimy dokonać korekty przysłony (przymknąć przysłonę), zmniejszyć ilość światła padającego na matrycę. Wartość przysłony zmienimy bez problemu, jednak zdjęcie stanie się niedoświetlone. Co dalej? Ustawienie oświetlenia zaczynamy od nowa?
Z pomocą przychodzi nam regulacja mocy błysku. Tylko o ile przestawić wartość lampy? Otóż regulacja mocy błysku w studyjnych lampach wyskalowana jest w stopniach EV (exposure value) przedstawione w postaci wartości od 1.0 do 10 ze skokiem co 0,1 lub 1/1 – 1/512 ze skokiem co 1/3. Zmiana o pełną wartość mocy czyli np.: 1,0 > 2,0 czy 1/1 > 1/2 to zmiana wartości o 1EV.
Jedna jednostka 1 EV mówi o fizycznym podwojeniu ilości światła docierającego na matrycę aparatu fotograficznego (gdy idziemy w górę) lub zmniejszeniu go o połowę (gdy idziemy w dół)!
Skala EV a ułamkowa regulacja mocy błysku
Co daje ta wiedza? Wartości przysłon w aparacie podawane są również w wartościach EV, przeważnie wyskalowane w skok co 1/3 wartości. Zmieniając przysłonę z f: 2.8 na f: 4.0 w trybie manualnym aparatu wykonamy trzy skoki wartości z f: 2.8 na f: 3.2 > f: 3.5 > f: 4.0.
Wróćmy do przykładu, na którym rozważaliśmy zmianę wartości przysłony. Przymykamy ją z wartości np.: f: 2,8 do f: 4.0, zmieniamy wartość o 1 EV czyli moc lampy powinniśmy podnieść dokładnie o taką wartość. Podchodzimy do każdej z lamp i sprawdzamy na jaką wartość mocy błysku lampa jest ustawiona. Następnie dokonujemy korekty dokładnie o wartość 1 EV np.:
Pierwsza lampa ustawiona była na wartość 3,6 zmieniamy na 4,6.
Druga lampa ustawiona była na wartość 1/16 zmieniamy na 1/8.
Poniższa tabela wartości obrazuje, jak matematyczna regulacja mocy błysku przekłada się na realną energię. Jako przykład posłuży klasyczna lampa błyskowa w studio o łącznej mocy 300 Ws z regulacją do 1/32:
Dariusz Wójcicki
Fotograf produktowy z wieloletnim doświadczeniem studyjnym, specjalizujący się w wymagających materiałach i precyzyjnym modelowaniu obrazu. Jako wieloletni współpracownik zespołu Fripers.pl ma stały dostęp do najnowocześniejszych technologii oświetleniowych, co pozwala mu na nieustanne zgłębianie fizyki światła i testowanie granic sprzętu foto-video.
Swoją wiedzę teoretyczną przekłada na tysiące wykonanych sesji komercyjnych w łódzkiej przestrzeni studyjna.pl, gdzie realizuje projekty wymagające najwyższego rygoru technicznego.